(༢. ཁྱད་པར་ཅན།)

གཉིས་པ་གཙོ་བོ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་པར། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་གཟུང་དང་། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱེད། །ཅེས་པས་གཞན་ཚར་གཅོད་པ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་སྒྲ་རིག་པ་གཉིས། རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གསོ་བ་རིག་པ་དང་བཟོ་རིག་པ་གཉིས། བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནང་རིག་པའོ། །གཏན་ཚིགས་རིག་པ་ལ། མངོན་སུམ། རང་དོན་རྗེས་དཔག་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གཞན་སེལ་དཔེ་ལྟག་ཆོད་བརྟག་པ་སྟེ། དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་མདོ་ལྟ་བུའམ། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་ལྟ་བུའམ། བརྟག་པ་སྡེ་བདུན་ནམ་གྲུབ་པ་སྡེ་བརྒྱད་དམ་རྗེས་འབྲང་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྡེ་བདུན་ནི། གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དང་གྱེས་པ་ཡན་ལག་དང་འདྲ་བའི་བསྟན་བཅོས་བཞིའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་རིགས་ཐིགས་རྣམ་

འགྲེལ་གསུམ་མོ། །ཁ་ཆེ་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱི་རྣམ་ངེས་ཚད་མའི་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་མི་འདོད་ཀྱང་། དེ་ཡི་ལུགས་ནི་གསལ་བར་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་མཛད་པ་ཉིད་འཐད་དོ། །ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་བཞི་ནི། མངོན་སུམ་ལེའུ་ལས་འཕྲོས་པ་ནི་མེད། རང་དོན་རྗེས་དཔག་ལས་འཕྲོས་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཁྱབ་པ་སྤྱིར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་ཁྱབ་པའམ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པས་འབྲེལ་བ་བརྟག་པ་སྟེ། གཉིས། གཞན་དོན་ལེའུ་ལས་འཕྲོས་པ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་རྩོད་པ་དང་རྒྱལ་ཕམ་ཚར་གཅད་ཀྱི་གནས་སྟོན་པ་རྩོད་པའི་རིགས་པ་དང་། ངག་ལས་གཞན་བློ་རྟོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཙམ་ལའང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ། རང་ལུས་བློ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱ་བ་མཐོང་ནས་གཞན་ལ་དེ། །འཛིན་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་ཤེས་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་མཚུངས། །ཞེས་སྟོན་པ་རྒྱུད་གཞན་སྒྲུབ་པ་དང་བདུན་ནོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བོད་རྣམས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་སྨྲ་བ་ནི། མི་འཐད་དེ། རྟོག་གེ་གཏན་ཚིགས་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ་མངོན་པ་ནང་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་རིགས་པར། དེ་ཡི་ཕྱིར་བརྟག་རྟོག་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་གོམས་ཕྱིར་སྔོན་མ་བྱས་ཕྱིར། །ལུང་ལ་མི་བརྟེན་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །བརྩོན་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་འཕངས་ཕྱིར་དང་ཡོངས་གཟུང་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་གེ་ཕུན་སུམ་རྣམ་ལྔར་འདོད། །ཅེས་ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས། རྟོག་གེ་རྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱོ་བ་ཅན། །བྱིས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་ཞིང་མངོན་པ་ནི་མ་མོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཡང་། ཚད་མ་དང་གཞལ་

༄༅།        །བྱ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་པའི་འདོད་པ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་ཞེན་པ་རྣམས་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ལས་ནི་སྟོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོས་ནས་འབད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བར་དུ་མ་བསྐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གང་ཞིག་རྟོག་གེའི་ལམ་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁྲིད་ན། །ཐུབ་པའི་བསྟན་ལས་ཆེར་བསྲིངས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ནའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་རིགས། །ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དང་རྣམ་འགྱུར་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་སྒྲའི་མདོ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་བྱིངས་དང་མིང་། རྐྱེན་ལ་བྱིངས་ལས་མིང་སྒྲུབ་པ་བྱེད་ལྡན་གྱི་རྐྱེན། མིང་ལས་མིང་གཞན་སྒྲུབ་པ་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན། དེ་ལའང་སྤྱི་དང་གྲངས་མེད་དང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གསུམ་མོ། །བྱིངས་ལས་ཚིག་སྒྲུབ་ཅིང་དུས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཏིང྄་དང་། མིང་ལས་ཚིག་སྒྲུབ་ཅིང་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སུ་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་བར་དུ་གཞུག་པ་ཨཱ་ག་མ་དང་། བྱིངས་གཞན་དུ་སྒྱུར་བའི་ཉེར་སྒྱུར་རྣམས་སོ། །ཉེར་སྒྱུར་ནི། རང་བཞིན་དུ་རིགས་སོ། །རྣམ་འགྱུར་ནི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཡི་གེ་དབྱི་བ་དང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་དང་ཚིག་གི་བསྡུ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་བསྡུས་པའམ། ཡང་ན་མཚམས་སྦྱོར་དང་མིང་དང་ཀུན་བཤད་པ་དང་ཀྲྀཏྲ་དང་བཞིས་མདོའི་དོན་རྩ་བ་བསྟན་ལ་བྱིངས། ཉེར་སྒྱུར་ཨུ་ཎ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་དག་གིས་འཆད་པ་ཀ་ལཱ་པ་ལྟ་བུའམ། ཡི་གེའི་ཚོགས། མིང་གི་ཚོགས། ཚིག་གི་ཚོགས་

གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་སྨྲ་སྒོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསླབ་པར་བྱའི། སྡེ་སྣོད་གསུམ་གང་ཡང་མིན་ནོ། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་བ་ཡི་གེ་ལྕི་ཡང་གི་བྱེ་བྲག་གི་སྦྱོར་ཚུལ་དང་པྲསྟཱ་ར་དགོད་པ་སྟོན་པ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་དང་། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་རྟགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་མིང་གཅིག་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆི་མེད་མཛོད་ལྟ་བུ་དང་། སྙན་དངགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་སྙན་དངགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་དང་སྙན་དངགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་དང་རྒྱན་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་དང་བྱ་དཀའ་དང་གབ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའམ། དེ་སྦྱར་ནས་སྟོན་པ་ཟློས་གར་ལ་སོགས་པའོ། །སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་སྒྲའི་ཡན་ལག་གམ། ཡང་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། སྙན་དངགས་ངེས་བརྗོད་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ། །འདི་གསུམ་རིག་བྱེད་གསུམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གསོ་པ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། ནད་དང་ནད་ཀྱི་གཞི་དང་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྨན་དང་དེས་གསོ་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང་བཞི་སྟོན་པའམ། ཡང་ན། ལུས་དང་བྱིས་པ་གདོན་ལུས་སྟོད། །མཚོན་དང་མཆེ་བ་རྒས་རོ་རྩ། །གསོ་དཔྱད་གང་ལ་གནས་པ་ཡི། །ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་པས་སྦྲུམ་མ་དང་བུ་ཆུང་དང་དེའི་གདོན་ནད་དང་ལུས་ཏེ་བྱང་ཁོག་གམ་འདུ་བ་དང་སྟོད་དེ་མགོ་པོ་དང་མཚོན་གྱིས་རྨས་པ་དང་མཆེ་བས་རྨས་པ་དང་དཔྱད་དང་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལྟ་བུའོ། །བཟོ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། གསེར་འགྱུར་དང་། སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཚད་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ། །ནང་རིག་པའི་ཡང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དམ་དེའི་དབྱེ་བའམ་བྱེ་བྲག་སྟོན་པ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་སམ་མཚན་

༄༅།        །ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་ལྟ་བུའོ། །